Wizyta studyjna na Szlaku Żelaza i Kowalskich Tradycji



W dniach 7-8 maja br. przedstawiciele Lokalnej Grupy Działania Stowarzyszenie "Subregion magurski - szansa na rozwój" oraz osoby współpracujące z Gminnym Ośrodkiem Kultury w Nowym Żmigrodzie przebywały na dwudniowej wizycie studyjnej w miejscowości Nowy Gaj w województwie lubelskim.

Tematem wizyty było: Opracowanie produktu turystycznego wykorzystującego walory miejsca zamieszkania. Kurs praktyczny i warsztaty na bazie "Szlaku Żelaza i Kowalskich Tradycji" oraz Lokalnej Organizacji Turystycznej "Kraina Lessowych Wąwozów". Wyjazd studyjny miał na celu pobudzenie mieszkańców do aktywności w działaniu na rzecz rozwoju lokalnego i wykorzystywaniu lokalnych zasobów dla rozwoju turystyki. Kurs miał na celu także aktywizację i pobudzenie mieszkańców do działania poprzez zdobycie umiejętności z zakresu opracowywania produktu turystycznego, zapoznanie z dobrymi praktykami oraz wymianę doświadczeń w zakresie zadań związanych z rozwojem obszarów wiejskich, a także rozwijanie przedsiębiorczości. Jednocześnie udział w szkoleniu pozwolił na przygotowanie podstaw produktu turystycznego wykorzystującego potencjał regionu, z którego pochodzili uczestnicy kursu.

Dla młodzieży działającej przy Gminnym Ośrodku Kultury w Nowym Żmigrodzie wyjazd stanowił podziękowanie przede wszystkim za to, że dobrowolnie i nieodpłatnie poświęcają swój czas, tworząc grupę teatralną, grupę muzyczno-wokalną, grupę taneczną, które są chlubą Gminnego Ośrodka Kultury - występują nieodpłatnie na większości imprez rozrywkowo-kulturalnych na terenie gminy i nie tylko. Wyjazd miał na celu także zintegrowanie młodych ludzi i umocnienie ich więzi. Stanowił podziękowanie i dał im satysfakcję, że to co robią, nie pozostaje niezauważone.

Instytucją goszczącą uczestników wizyty było gospodarstwo agroturystyczne MŁYN HIPOLIT z siedzibą w Nowym Gaju w gminie Wojciechów. Wojciechów to gmina rolnicza, perełka turystyczna lubelskiej wsi, położona na obrzeżu trójkąta turystycznego Kazimierz Dolny - Nałęczów - Puławy. Pielęgnowanie kowalskich tradycji i wieloletnie działania zmierzające do ochrony tego ginącego zawodu przed zapomnieniem, przyczyniły się do tego, że Wojciechów stał się centrum kowalstwa w Polsce. Wykorzystując ten wizerunek i lokalne atrakcje turystyczne powstał Szlak Żelaza i Kowalskich Tradycji, który obejmuje sześć "gwoździ programu", pozwalających podczas pobytu poznać kowalstwo od procesu wytopu metali do powstania gotowej podkowy.

Po 5–godzinnej podróży uczestników wizyty przywitała Pani Anna Bukowska - gospodarz Młyna Hipolit i zaprosiła na pierwszy blok wykładowy, podczas którego uczestnicy dowiedzieli się, jak wykorzystać atrakcje turystyczne do tworzenia produktu turystycznego. Pan Grzegorz Bukowski - współautor Szlaku Żelaza i Kowalskich Tradycji, opowiedział krótką historię kowalstwa i najstarszego dzwonka znalezionego w pobliskim lesie. Opowiedział o tym, jak powstawał szlak i jak można stworzyć doskonały produkt turystyczny na obszarze nie szczególnie atrakcyjnym przyrodniczo. Podczas warsztatów uczestnicy mieli za zadanie stworzyć produkt agroturystyczny, mający na celu podniesienie atrakcyjności swojego regionu. Pan Bukowski, doskonale przygotowany do prowadzenia zajęć, pokazał i uświadomił uczestnikom, jak atrakcyjny turystycznie jest teren gmin Nowy Żmigród i Krempna. Opracować należało m.in. tematy: Beskid Niski dla ceprów, Zalew w Krempnej, Żywe muzeum, Szlak kultury religijnej, Cyklopak (projekt imprezy rowerowej), Beskid Niski piękny zimą. Szczególnie trafiony okazał się pomysł zorganizowania Jarmarku węgierskiego - projekt stworzenia takiego produktu turystycznego doskonale opracował i przedstawił jeden z uczestników. Pan Grzegorz Bukowski zaprezentował także zbiory swojego Muzeum Minerałów, wykonał pokaz erupcji wulkanu, a każdy z uczestników mógł samodzielnie odlać monetę.

Tego samego dnia uczestnicy wysłuchali wykładu Pani Urszuli Mirosław - przewodnika muzealnego i wieloletniego animatora kultury, na temat wykorzystywania lokalnych zwyczajów i tradycji w celu podniesienia atrakcyjności turystycznej regionu. Uczestnicy zwiedzili jedyne w Polsce Muzeum Kowalstwa i Muzeum Regionalne w Wieży Ariańskiej w Wojciechowie. Zobaczyć można było imitację starej kuźni z paleniskiem, miechem kowalskim i narzędziami, które kowal wykorzystywał do pracy, narzędzia rolnicze, ekspozycje wyrobów kowalstwa artystycznego kowali polskich i zagranicznych. Chętni ostrzyli siekierę na ręcznej szlifierce i grali marsza kowalskiego na kowadle. W Galerii Sztuki Ludowej, funkcjonującej przy Muzeum Regionalnym zwiedzający zaopatrzyli się w podkówki „na szczęcie” i mogli wybić pamiątkową monetę.

Pierwszego dnia uczestnicy wizyty gościli w gospodarstwie agroturystycznym Młyn Hipolit w Nowym Gaju. Tam zapewnione zostało im wyżywienie i kolacja połączona z gawędami regionalnymi, podczas której zebrani usłyszeli historię Hipolita.

Drugiego dnia Pan Wiesław Czerniec - pomysłodawca Szlaku Żelaza i Kowalskich Tradycji, organizator agroturystyki i twórca "kowalskiej potęgi" Wojciechowa opowiedział o rozwoju agroturystyki w Polsce i przykładach realizacji pomysłów oraz o "wioskach tematycznych", będących kierunkiem i szansą rozwoju agroturystyki w Polsce.

Uczestnicy po pierwszym dniu zajęć udali się na nocleg do gospodarstwa agroturystycznego Danuty Czerniec w Wojciechowie, które wielokrotnie nagradzane było w konkursach na najlepsze gospodarstwo agroturystyczne i potrawy regionalne. Był to czwarty "gwóźdź programu". Drugiego dnia Pani Danuta – żona najsłynniejszego polskiego kowala, opowiedziała o tradycyjnych kulinarnych walorach regionu m.in.: wojciechowskiej zupie sałatowej, którą uczestnicy mieli okazję skosztować podczas obiadu.

Kuźnia Romana Czernieca to jedna z najsłynniejszych kuźni w Polsce, wybudowana w 1920 r. Do dziś wykonywane są tu ręcznie wyroby artystyczne, naprawiane narzędzia rolnicze oraz podkuwane konie. Każdego roku w lipcu odbywają się tu ogólnopolskie imprezy, w których bierze udział kilkudziesięciu mistrzów kowalstwa z kraju i zagranicy. Zwiedzanie kuźni ubarwiły opowieści kowala Romana o jej dziejach. Można było zakupić wiele ciekawych pamiątek - wyrobów kowala-artysty.

Ostatnim punktem programu, a zarazem "piątym gwoździem" był skansen "Wojciechosko zagroda" – utworzony na bazie domu rodzinnego i sprzętów użytkowanych w przeszłości przez członków rodziny i sąsiadów Pani Małgorzaty Kowalczyk. Tam też uczestnicy otrzymali certyfikaty uczestnictwa w szkoleniu.

Wizyta studyjna, sfinansowana ze środków Poakcesyjnego Programu Wsparcia Obszarów Wiejskich, przyczyniła się do wzmocnienia integracji społecznej pomiędzy członkami stowarzyszenia, osobami skupionymi wokół Gminnego Ośrodka Kultury, a także pomiędzy przedstawicielami obu tych instytucji. Zauważyć można było także wzmocnienie relacji międzypokoleniowych – udział w wizycie wzięły dzieci, młodzież, a także dorośli – łącznie 50 osób.